حقایق جالب از انبار متفقین تا خانه هنرمندان ایران

خانه هنرمندان مجموعه‌ای فرهنگی هنری در پارک هنرمندان تهران در خیابان ایرانشهر است که هرساله بسیاری از بهترین تئاترها، نمایشگاه‌های تجسمی و عکاسی در این مکان برگزار می‌شود.

حقایق جالب از انبار متفقین تا خانه هنرمندان ایران

خانه هنرمندان ایران، واقع در خیابان ایرانشهر، یکی از مراکز فرهنگی و هنری ایران است که هرساله تئاترها و کنسرت‌های موسیقی زیادی را میزبانی می‌کند. علاوه بر برگزاری کنسرت و تئاتر، گالری‌هایی برای برگزاری نمایشگاه‌های هنرهای تجسمی، نقاشی، گرافیک، عکس و مجسمه‌سازی در خانه هنرمندان وجود دارد.

این مجموعه فرهنگی در سال ۱۳۷۸ ساخته شد و از آن تاریخ تا به امروز به یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی ایران و تهران تبدیل‌شده است. در این مطلب به سراغ حقایق جالب در رابطه با خانه هنرمندان رفته‌ایم، با ما همراه باشید تا این مرکز فرهنگی را بیشتر بشناسید:

۱. محوطه بنای خانه هنرمندان، در گذشته یکی از باغ‌های دوره ناصرالدین‌شاه قاجار بوده که فیشر آباد نام داشت. فیشر آباد در اختیار فرزند ناصرالدین‌شاه، «کامران میرزا» بود.

۲. این منطقه در دوران جنگ جهانی دوم انبار مهمات و تجهیزات نظامی متفقین بود و زمانی که متفقین از ایران خارج شدند، این منطقه تا سال ۱۳۵۷ به منطقه‌ای متروکه تبدیل شد.

۳. در سال ۱۳۷۷ محوطه خانه هنرمندان به مالکیت شهرداری تهران درآمد و در سال ۱۳۷۸ به‌منظور مرکزی برای اشاعه فرهنگ و هنر ساخته شد.

۴. از آنجایی‌که این مکان در ابتدا پادگان ارتش بوده، پلان آن شبیه به ساختمان‌های دولتی ساخته‌شده در دهه بیست خورشیدی است.

۵. در پلان ساختمان‌های دهه بیست، یک سرسرای بزرگ در داخل بنا وجود دارد که این سرسرا با دو پله از دو طرف به طبقه بالا متصل می‌شود. راهروهای اصلی ازیک‌طرف نورگیر هستند و از طرف دیگر به اتاق‌های اصلی، دسترسی دارند.

۶. ساختمان اصلی بنا پس از سپرده شدن به شهرداری تهران، بازسازی شد و در این بازسازی بنا از کاربرد نظامی به فرهنگی تغییر کرد.

۷. بیژن شافعی معماری است که خانه هنرمندان را در سال ۱۳۷۸ بازسازی کرد.

۹. سقف اولیه بنا در ابتدا شیروانی بوده و در عملیات بازسازی سقف شیروانی برداشته شده و خرپا به‌صورت صاف پوشش داده شده است.

۱۰. برای کف‌پوش خانه هنرمندان، سنگ انتخاب‌شده و از سنگ‌های ایرانی مثل آذرشهر قرمز و زرد و هم‌چنین سنگ کرم‌رنگ محلات برای پوشش کف استفاده شده است. پرده‌های خانه هنرمندان ترکیبی از چوب و پارچه است که روی پنجره قرار می‌گیرند.

۱۱. سبک پنجره‌های خانه هنرمندان معماری تهران قدیم را یادآور می‌شود و گفته می‌شود که تقسیمات انجام‌شده روی پرده‌های خانه هنرمندان الهام گرفته از معماری آرت دکو است.

۱۲. در زیرزمین بنا سقاخانه و حوضی وجود دارد که زیبایی خاصی به زیرزمین بخشیده است.

۱۳. زمانی که وارد ساختمان اصلی خانه هنرمندان می‌شوید دو ویترین در دو طرف سالن اصلی به شکل کمد طراحی شده‌اند که آثار هنری در آن‌ها نگه‌داری می‌شود. در بیشتر بخش‌های بنا از ترکیب آجر و کاشی فیروزه استفاده‌شده است و این ترکیب زیبا در سالن آمفی‌تئاتر هم دیده می‌شود.

۱۴. حالت رواق گونه‌ای که بعدها به سردر بنا اضافه شد، شکوه بیشتری را به بیننده القا می‌کند و هدف اصلی معمار از این کار بزرگ‌تر و باشکوه‌تر نشان دادن بنا بوده است.

۱۵. مجموعه خانه هنرمندان امروز از بخش‌های متفاوتی تشکیل شده است که ازجمله آن‌ها می‌توانیم به سالن‌های نمایش، نگارخانه‌ها، رستوران، تماشاخانه، تالار کنفرانس و بالکن اشاره کنیم.

۱۶. هنرمندان به نامی از اعضای هیئت مؤسس خانه هنرمندان بوده‌اند که ازجمله آن‌ها می‌توانیم به مرتضی ممیز، ایرج کلانتری، ایرج راد، غلامحسین نامی و محمد سریر اشاره کنیم.

۱۷. سالن‌های نمایش این مجموعه به نام‌‌های تالار جلیل شهناز، تالار فریدون ناصری، تالار غلامحسین امیرخانی و تماشاخانه عزت‌الله انتظامی است. ظرفیت همه تالارها به‌جز تالار امیرخانی بالای ۱۰۰ نفر است و بسیاری از اختتامیه‌ها، نشست‌ها و مراسم‌های مهم در این تالارها برگزار شده است.

۱۸. ازجمله نگارخانه‌های خانه هنرمندان می‌توانیم به نگارخانه ممیز، نگارخانه غلامحسین نامی، نگارخانه سید هادی میرمیران، نگارخانه بهار، نگارخانه تابستان، پاییز و زمستان اشاره کنیم.

۱۹. مساحت تمام نگارخانه‌های خانه هنرمندان بالای ۶۶ مترمربع است و بسیاری از کارگاه‌های هنری مهم و نمایشگاه‌های بسیار مهم و حتی جهانی از جمله نمایشگاه کارتون و عکس ضد تروریسم جهانی، در نگارخانه‌های خانه هنرمندان برگزار شده است.

۲۰. بزرگ‌ترین نگارخانه خانه هنرمندان، نگارخانه مرتضی ممیز است که ۱۵۲ مترمربع مساحت دارد و شامل یک سالن بزرگ و دو سالن کوچک می‌شود.

۲۱. در سال ۱۳۸۶ طرح توسعه جدیدی در جبهه شمالی در دستور کار قرار گرفت تا سالن‌های چندمنظوره بیشتری به مجموعه اضافه شود. سالن‌ها در فضای حیاط‌های پشتی خانه هنرمندان اضافه شد، سالن‌های جدید با راهروهایی به ساختمان اصلی متصل شدند.

۲۲. قبل از طرح توسعه سال ۱۳۸۶ ، هیچ راه خروج اضطراری برای تالارها وجود نداشت، ولی در این طرح تمام بخش‌ها به بخش خروج اضطراری متصل شدند.

۲۳. در گوشه و کنار پارک هنرمندان تندیس‌های بسیار باارزشی به چشم می‌خورد که هر یک از آن‌ها اثر یکی از هنرمندان بزرگ این مرز و بوم است. یکی از شاخص‌ترین تندیس‌های پارک هنرمندان، اثری از پرویز تناولی است که در ضلع جنوب شرقی پارک نصب شده است.

۲۴. یکی دیگر از تندیس‌های مهم این پارک، دو اسب در نزدیکی درب ورودی است که در ابتدای پلکان قرار دارند و اثر ژازه تباتبایی است. ژازه تباتبایی هنرمندی است که آثار زیادی با تکنیک اسمبلاژ (جفت و جورکاری) ساخته و دو اسب درب ورودی خانه هنرمندان یکی از شاخص‌ترین آثار این هنرمند است که با تکنیک حاضر آماده (ready made) خلق شده است.

۲۵. یکی دیگر از تندیس‌های شاخص پارک هنرمندان، «طیران» اثر مرتضی نعمت‌اللهی است که در محوطه پارک قرار دارد. این تندیس به تندیس طیران در اصفهان شباهت دارد، پایه تندیس کج طراحی شده و همین مسئله حس پرواز را به بیننده منتقل می‌کند.

۲۶. یکی از بخش‌های محبوب مجموعه خانه هنرمندان، سینما تک بوده که مخصوص دوستداران فیلم و سینما است. بسیاری از فیلم‌های مستقل هنر و تجربه در سینما تک خانه هنرمندان در تالار استاد ناصری اکران می‌شود و فیلم‌های اساتیدی ازجمله هیچکاک، ابراهیم گلستان و بسیاری از مفاخر با زبان فارسی در سینما تک به نمایش درمی‌آید.

 

منبع : کجارو